Το δίλημμα της ντόπας
Ανατριχιάσατε κάποιοι με τα τελευταία γεγονότα από το χώρο της ντόπας. Εντάξει, στους καιρούς μας δυστυχώς δεν είναι ρεαλιστική η πρόταση επιστροφής στον ερασιτεχνικό αθλητισμό. Υπάρχει ο επαγγελματίας αθλητής και ο πρωταθλητής πληρώνεται καλά, δυσανάλογα καλά θα έλεγα σε σχέση με τους πρωταθλητές άλλων επαγγελμάτων. Είναι πολλά τα φράγκα Βαγγέλη και για να λυθεί το πρόβλημα της ντόπας πρέπει να αλλάξουν οι όροι του παιχνιδιού.
To Scientific American φιλοξενεί ένα ενδιαφέρον άρθρο του Michael Shermer με τίτλο The Doping Dilemma: Game theory helps to explain the pervasive abuse of drugs in cycling, baseball and other sports. Το άρθρο ερμηνεύει το σύγχρονο τοπίο της ντόπας με βάση το “δίλημμα του κρατουμένου”, ένα γνωστό παράδειγμα από τη θεωρία παιγνίων
Ας υποθέσουμε ότι δύο άνθρωποι έχουν συλληφθεί ως ύποπτοι για κάποια παράβαση που έκαναν από κοινού. Οι δύο ύποπτοι κρατούνται σε διαφορετικά δωμάτια για ανάκριση, χωρίς να είναι σε θέση να επικοινωνούν μεταξύ τους. Αν ο ένας εξ αυτών ομολογήσει, ενώ ο άλλος κρατήσει το στόμα του κλειστό, τότε αυτός που ομολόγησε θα αφεθεί ελεύθερος, ενώ ο άλλος που κράτησε το στόμα του κλειστό θα καταδικαστεί σε φυλάκιση τριών χρόνων. Αν και οι δύο ομολογήσουν (προδίδοντας έτσι ο ένας τον άλλον), τότε θα καταδικαστούν σε φυλάκιση δύο χρόνων ο καθένας. Αν, τέλος, και οι δύο κρατήσουν το στόμα τους κλειστό (ουσιαστικά συνεργαζόμενοι), τότε θα καταδικαστούν σε φυλάκιση ενός χρόνου ο καθένας. H ισορροπία Nash υπάρχει όταν και οι δύο ύποπτοι ομολογούν, αν και η περίπτωση που συνεργάζονται κρατώντας το στόμα τους κλειστό έχει καλύτερη ανταπόδοση για τον καθέναν τους.
Έτσι όπως έχουν σήμερα οι κανόνες, δε συμφέρει κανέναν από τους παίχτες να μην ντοπαριστεί (δες και το σχετικό σχήμα). Γιατί αν ο ανταγωνιστής σου το κάνει κι εσύ όχι, τότε θα’ σαι το κορόιδο (sucker) της υπόθεσης. Ο άλλος, αντίθετα, θα σου τα πάρει όλα: χρήμα, δόξα, χορηγούς. Αν πάλι δε ντοπαριστεί κανένας απ’ τους δυο σας, τότε κάτι έχετε να κερδίσετε αλλά όχι αρκετά (αυτή θα ήταν και η θεμιτή κατάσταση ισορροπίας). Αν πάλι ντοπαριστείτε και οι δυο, τότε υπάρχει κέρδος εκατέρωθεν αλλά αντισταθμίζεται από την περίπτωση να πιαστείτε στα πράσα. Επομένως, συμφέρει άπαντες να ντοπάρονται αλλά να κρατάνε το στόμα τους κλειστό. Πώς μπορεί το παιχνίδι να φτάσει στην κατάσταση ισορροπίας;
Ο Shermer προτείνει ως λύση τους συνεχείς και διαφανείς ελέγχους. Με τον καιρό οι παίχτες θα διαπιστώσουν ότι τους συμφέρει να κόψουν τα σκληρά. Όταν μάλιστα μπλέκει εκεί μέσα και το “εθνικό” δύσκολα ο πελάτης-θεατής αντέχει τη ντροπή. Ένα είναι σίγουρο, αρκετοί θα δούμε και αυτούς τους Ολυμπιακούς με άλλο μάτι.
Βέβαια υπάρχει και η άποψη που ένας τετρακέφαλος πέταξε χθες στο γυμναστήριο: είμαστε άξιοι της μοίρας μας γιατί ψωνίσαμε κινέζικα και είναι νοθευμένα.
Popularity: 27% [?]